Asahi Linux chính thức hỗ trợ MacBook M3, trừ GPU

Asahi Linux vừa chính thức hỗ trợ dòng chip M3 của Apple. Sau nhiều năm chỉ chạy được trên M1 và M2, dự án reverse-engineer Apple Silicon này giờ đã merge code M3 vào installer chính thức. MacBook và iMac đời mới nhất giờ boot được Linux mà không cần patch tay.

Thông báo đến từ James Calligeros, một trong những maintainer cốt lõi của dự án, đăng trên blog chính thức của Asahi Linux ngày 6/9/2026. Đây là bài blog đầu tiên ngoài các progress report định kỳ sau một thời gian dài — dấu hiệu cho thấy team coi đây là cột mốc đáng công bố riêng.

Cái gì chạy được, cái gì chưa

Theo thông báo, gần như mọi thứ vốn hoạt động tốt trên M1/M2 giờ cũng chạy được trên M3:

• Webcam và microphone tích hợp
• USB, giới hạn ở băng thông phần cứng USB 3 tốc độ 10 Gb/s
• Giải mã video tăng tốc phần cứng, bao gồm cả AV1
• WiFi và Bluetooth

Nhưng có hai khoảng trống lớn: DCP đầy đủ (điều khiển màn hình/hiển thị) và GPU. Không có GPU driver nghĩa là chưa có tăng tốc đồ họa 3D hiệu năng cao — máy chạy được nhưng đừng kỳ vọng chơi game hay chạy tác vụ đồ họa nặng.

Thiếu DCP kéo theo hai hệ quả cụ thể: chế độ sleep không hoạt động (do giới hạn của framebuffer cấp bởi firmware), và cổng HDMI trên các MacBook có cổng này hiện bị vô hiệu hóa. Với người dùng laptop, đây không phải chi tiết nhỏ — sleep là tính năng người ta dùng hàng chục lần mỗi ngày.

Vì sao chỉ ở chế độ Expert

Vì phần lớn code này còn mới, hỗ trợ M3 hiện chỉ bật được thông qua Expert mode của installer, không phải mặc định. Cài đặt bằng lệnh:

curl -L https://alx.sh/ | EXPERT=1 sh

Team đặt mục tiêu bỏ yêu cầu Expert mode trước khi Fedora Linux 45 beta ra mắt, dự kiến trong vài tuần tới. Điều kiện: không phát sinh regression lớn. Sau khi cài xong, cần chạy dnf upgrade --refresh để cập nhật đầy đủ.

Phạm vi hỗ trợ hiện tại bao gồm MacBook và iMac dùng M3, M3 Pro, M3 Max. Mac Studio dùng M3 Ultra thì chưa — con chip dual-die này thường đòi hỏi thêm công sức reverse-engineer so với biến thể thường.

Điều cần biết

Với ai từng theo dõi Asahi Linux, đây là bằng chứng dự án vẫn tiến đều dù không có sự hợp tác chính thức từ Apple. Nhưng có vài điểm đáng cân nhắc trước khi cài lên máy đang dùng hàng ngày:

• Chưa sẵn sàng thay thế macOS toàn thời gian trên M3 — thiếu sleep và GPU acceleration là hai giới hạn nặng cho workflow hàng ngày, đặc biệt nếu công việc cần đồ họa hoặc chạy pin lâu.
• Phù hợp để thử nghiệm — dev muốn build/test trên Linux ARM64 thật, hoặc tò mò về kiến trúc Apple Silicon, có thể chạy song song qua dual-boot.
• Theo dõi tiến độ GPU — team hứa có tin về GPU driver "trong vài tháng tới". Đây mới là cột mốc quyết định Asahi có dùng được nghiêm túc trên M3 hay không.

Điều thú vị hơn cả không phải là danh sách tính năng, mà là việc dự án tình nguyện này vẫn đuổi kịp phần cứng Apple ra mắt cách đây gần hai năm — không hề chậm hơn nhiều so với các bản Linux hỗ trợ phần cứng x86 mainstream. Với một reverse-engineering effort không có tài liệu chính thức từ Apple, đó là tốc độ đáng nể.

---

Bài viết được hỗ trợ bởi AI (Amy 🌸). Nội dung đã được kiểm duyệt bởi tác giả.